CİNSİYET SEÇİMİ

Cinsiyet seçimi konusu neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir konudur. Her dönemde çeşitli nedenlerle çiftler doğacak bebeklerinin cinsiyetini önceden bilebilmeyi istemişler, hatta bunu sağlamak için bazı yöntemler geliştirmişlerdir. Ancak PGT (Preimplantasyon Genetik Tanı) yöntemi dışındaki hiçbir yöntem %100 garanti sağlamamaktadır. Cinsiyet seçimini düşünmenin bazı nedenleri şöyle sıralanabilir; kimi toplumlarda erkek çocukların kızlara oranla daha değerli kabul edilmesi, bırakılacak mirasların yönetiminin aileden birinde kalması, daha önceden çok sayıda kız çocuğunun olması gibi nedenler sayılabilir.

İleri Tedavi Yöntemleri başlığında detaylarıyla işlemeye çalıştığımız PGT yöntemi %100 başarılı sonuç vermekte, ancak ülkemizde bu yöntemin cinsiyet seçimi için (zorunlu tıbbi nedenler dışında) uygulanması (donasyon yönteminde olduğu gibi) yasaklanmıştır. PGT yöntemi tüp bebek uygulaması ile birlikte yapılır. Kadından alınan yumurtalar ile erkekten alınan spermler laboratuar ortamında döllendirilir. 8 ya da 16 hücreli hale gelen embriyolardan bir hücre embriyo biopsisi yöntemiyle alınarak, genetik analize tabi tutulur. Böylece XX kromozom taşıyan (kız) embriyolar ile XY kromozom taşıyan (erkek) embriyoların ayırt edilmesi sağlanır. Daha sonra istenen cinsiyetteki embriyolar tutulur, istenmeyen cinsiyetteki embriyolar imha edilir ya da dondurulur ve bundan sonra rutin tüp bebek işlemi ile gebelik sağlanır. Doğacak bebek ya da bebekler kesinlikle istenen cinsiyette olacaktır.

Etik açıdan bakıldığında cinsiyet seçimi (sex selection) kimi bilim adamlarınca uygun görülmemektedir. Bunun nedeni ise doğanın dengesine müdahale etmek olarak yorumlanmasındandır. Doğa kanunlarına göre en güçlü, en sağlıklı olanların yaşama hakkı vardır. Ancak cinsiyet seçimi gibi yöntemlerde kimi zaman -örneğin- daha sağlıklı kız embriyo dururken, nispeten daha sağlıksız olan erkek embriyolar transfer edilebilmektedir. Bu durumda sağlıklı embriyoların yaşam haklarının ellerinden alındığı düşünülmektedir.

Toplumsal açıdan bakıldığında, bu uygulamanın maliyeti oldukça yüksek olduğundan (PGT ve tüp bebek uygulamaları bir arada) ancak gelir düzeyi iyi olan insanlara hitap etmektedir. Ayrıca ülkemizde yasak olduğundan, uygulama yurt dışına gitmeyi ve orada da en azından 1 hafta konaklamayı gerektirir. Hal böyle olunca da, toplumda çok sık uygulanan bir işlem durumunda olmadığından, nüfus dengesini etkilemesi -en azından şimdilik- pek mümkün görünmemektedir.

Dünya genelinde erkek bebeklerin doğumu, kız bebeklere göre %5 daha fazladır. Bunun başlıca nedeni erkeklerin ömrünün nispeten kısa olmasıdır. Doğa, bu şekilde erkek ve kadın sayısını birbirine eşit tutabilmektedir.