KÖK HÜCRE (STEM CELL)
Kök hücre; normal vücut içerisinde ya da laboratuvar gibi dış ortamlarda kendini yenileme ve birçok farklı hücre tipine dönüşebilme yeteneğine sahip hücrelerdir. Üç tip kök hücre vardır, bunlar:
- Embriyonik kök hücreler
- Kordon kanı kök hücreleri
- Yetişkin kök hücreleri
Embriyonik kök hücre çalışmaları ülkemizde yasaklandığı için bu konudaki çalışmalar ne yazık ki devam edememektedir. Embriyonik kök hücre, embriyodan embriyo biopsisi metoduyla alınarak, laboratuvar ortamında çoğaltılmasıyla elde edilmektedir. Ancak bu işlem oldukça zordur, zira bilinen besi yerleri yetersiz kalmakta, ilave destekler gerektirmektedir.Söz konusu ilave destekler genellikle deney hayvanlarından elde edilebilmektedir. Embriyonik kök hücrelerin diğer hücre tiplerine dönüşebilme yetenei neredeyse sınırsızdır.
Kordon kanından alınan kök hücreler de genç hücre grubundan sayılsa da, embriyonik kök hücre kadar dönüşüm yeteneği yoktur, daha sınırlıdır. Kordon kanı kök hücreleri özellikle bağışıklık sistemi ve kan hastalıkları için büyük bir umut olabilmektedir. Bu amaçla kurulan kordon kanı bankaları ülkemizde de faaliyet göstermekte, arzu eden çiftler bebekleri doğduğu zaman, ileride gereksinim duyulduğunda kullanılmak üzere, kordon kanlarını dondurarak bu bankalarda saklatabilmektedirler.
Yetişkin kök hücreleri ise birçok organ ve dokuda bulunurlar, ancak onlar da kordon kanı kök hücreleri gibi sınırlı dönüşebilme yeteneğine sahiptir. Dokuda bir hasar meydana geldiğinde dokunun onarılmasını sağlayan da yine o dokuda bulunan kök hücrelerdir.
Kök hücre çalışmalarının ilerlemesiyle birlikte, yakın bir gelecekte bütün hastalıkların tedavi edilebileceğini ön gören bilimadamları mevcuttur. Hatta bazıları daha ileri giderek, uzuv kayıplarının dahi telafi edilebileceğini iddia etmektedirler. Hal böyle olunca da tıbbın geleceği kök hücrede demek bizce yanlış olmaz. Ülkemiz bilimadamları da konuyu yakından takip etmekte ve sınırlı sayıda da olsa bazı merkez ve üniversitelerde kök hücre konusunda araştırmalar sürmektedir.
